تضاد و متناقض‌نما در دیوان شمس با جستاری در تبارشناسی تضاد و متناقض‌نما در منابع بلاغی
1. تضاد و متناقض‌نما در دیوان شمس با جستاری در تبارشناسی تضاد و متناقض‌نما در منابع بلاغی

سیدمهدی رحیمی؛ فاطمه بیدختی

دوره 12، شماره 3 ، پاییز 1399، ، صفحه 67-86

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2020.119704.1726

چکیده
  بحث تضاد و تقابل در آثار ادبی از اهمیت زیادی برخوردار است و برخی از شگردهای مؤثر ادبی و بلاغی مثل تضاد، مقابله، متناقض­نما (پارادوکس)، ایهام تضاد و ... بر بنیاد تضاد و تقابل بنا نهاده شده است. در این مقاله ...  بیشتر
آفرینش بلاغی با واژگان و اصطلاحات صرف‌ونحو؛ برمبنای بررسی نرم‌افزاری دیوان‌های اشعار فارسی از ابتدا تا دورۀ معاصر
2. آفرینش بلاغی با واژگان و اصطلاحات صرف‌ونحو؛ برمبنای بررسی نرم‌افزاری دیوان‌های اشعار فارسی از ابتدا تا دورۀ معاصر

سید ناصر جابری اردکانی؛ ناصر زارع

دوره 11، شماره 4 ، زمستان 1398، ، صفحه 35-50

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2019.117133.1620

چکیده
  آموزش صرف‌ونحو در مدارس سنتی و در میان علما و شعرا، عمری طولانی دارد و همین امر موجب بازتاب واژگان و اصطلاحات آن به شکلی هنری، در شعر فارسی شده‌ است. بر این مبنا در این تحقیق سؤال این بوده که خلاقیّت شاعرانه ...  بیشتر
نقد و بررسی مباحث بلاغی در مجموعۀ لطایف و سفینۀ ظرایف
3. نقد و بررسی مباحث بلاغی در مجموعۀ لطایف و سفینۀ ظرایف

امید شاه‌مرادی؛ محمدجعفر یاحقی؛ عارف نوشاهی

دوره 11، شماره 3 ، پاییز 1398، ، صفحه 69-82

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2019.117932.1652

چکیده
  امروزه یکی از مهم‌ترین حوزه‌های مطالعات ادبی، نقد و بررسی آثار بلاغی از منظرهای مختلف است؛ این‌گونه مطالعات، به‌خصوص زمانی که روی آثار کهن‌تر و با دیدی انتقادی انجام شود، اهمیتی دوچندان می‌یابد. ...  بیشتر
شگردها و فنون زبانی و بلاغی تضمین‌ شعر فارسی در کتاب کلیله‌و‌دمنه
4. شگردها و فنون زبانی و بلاغی تضمین‌ شعر فارسی در کتاب کلیله‌و‌دمنه

یحیی کاردگر؛ اکبر گلابیان

دوره 11، شماره 2 ، تابستان 1398، ، صفحه 129-142

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2019.114834.1538

چکیده
  نثر فنی بیش از آن‌که در اندیشة معنا باشد، به آرایش کلام می‌اندیشد و برای تزیین کلام از ظرافت‌های زبانی و بلاغی بسیاری بهره می‌گیرد. یکی از این ظرافت‌های زبانی و بلاغی، تضمین شعر در خلال نثر است. در کتاب ...  بیشتر
گزارش اشکالات خطیب قزوینی بر آراء دانشمندان متقدّم و معاصر خود در علم معانی با تکیه بر رُبع اوّل کتاب ‌الایضاح فی شرح تلخیص‌المفتاح
5. گزارش اشکالات خطیب قزوینی بر آراء دانشمندان متقدّم و معاصر خود در علم معانی با تکیه بر رُبع اوّل کتاب ‌الایضاح فی شرح تلخیص‌المفتاح

علی محمد مؤذنی؛ زهیر طیب

دوره 11، شماره 1 ، بهار 1398، ، صفحه 1-16

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2018.107679.1262

چکیده
  کتاب الإیضاح فی شرح تلخیص‌المفتاح اثر طبع «خطیب قزوینی» از معارف قرن 7 و 8 هجری قمری از معمول‌ترین متون تعلیمی و تحقیقی در علم بلاغت است که بیش از هفت قرن بر فراز قلل رفیع این دانش هَل مِن مُبارز ...  بیشتر
خلاقیّت بلاغی مولانا در کاربرد آیه‎های قرآن (با تمرکز بر استعاره، تشبیه و پارادکس)
6. خلاقیّت بلاغی مولانا در کاربرد آیه‎های قرآن (با تمرکز بر استعاره، تشبیه و پارادکس)

سید ناصر جابری اردکانی؛ حسین سلیمی

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 29-46

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2017.94210.0

چکیده
  مولانا، در کاربرد آیات در مثنوی خود، نوآوری‌های مهمی دارد که تا کنون دربارۀ آن پژوهش برجسته‌ای انجام نشده است. قرآن خود معجزۀ بلاغت است و زمینه‌ای برای آفرینش واژگان و ترکیباتی بدیع و هنری در مثنوی ...  بیشتر
ویژگی های متکلم بلیغ براساس دیدگاه‌های بلاغیون از آغاز تا امروز
7. ویژگی های متکلم بلیغ براساس دیدگاه‌های بلاغیون از آغاز تا امروز

محبوبه همتیان

دوره 9، شماره 4 ، زمستان 1396، ، صفحه 91-102

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2018.94223.0

چکیده
  بلاغیون و منتقدان ادبی پیش از عبدالقاهرجرجانی دربارة اصطلاح «بلاغت» کلیاتی را بیان‌ کرده ­اند، اما در هیچ‌یک از آثارشان به طور روشن و دقیق دربارة حد و مرز بلاغت کلام یا متکلم بلیغ سخن نگفته­اند. ...  بیشتر
تلمیح، از سرقت ادبی تا صنعت ادبی: بررسی تلمیح در منابع بلاغی
8. تلمیح، از سرقت ادبی تا صنعت ادبی: بررسی تلمیح در منابع بلاغی

علی صباغی؛ حسن حیدری

دوره 9، شماره 3 ، پاییز 1396، ، صفحه 1-12

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2017.94032

چکیده
  تلمیح یکی از شگردهای بلاغی پرکاربرد در ادب فارسی، به‌ویژه شعر فارسی، است. این جستار قصد دارد این آرایه را در منابع بلاغی فارسی به روشی مقایسه‌ای نقد و بررسی کند. پرسش­های پژوهش پیش رو عبارت است از: 1ـ ...  بیشتر
ارزش بلاغی قصر در قصاید سنایی غزنوی
9. ارزش بلاغی قصر در قصاید سنایی غزنوی

احمد بهمئی اصل؛ علی‌اصغر غفوری

دوره 8، شماره 4 ، زمستان 1395، ، صفحه 157-176

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2016.21337

چکیده
  این پژوهش به بررسی ارزش­های بلاغی قصاید سنایی از دیدگاه علم معانی می‌پردازد تا جنبه­ای مهمّ از ارزش­های ادبی آن را روشن کند. یکی از مباحث مهمّ علم معانی، مبحث قصر یا حصر است که بلاغت کلام را به­ویژه ...  بیشتر
گزاره های انشایی در نفثه المصدور
10. گزاره های انشایی در نفثه المصدور

محمدعلی خزانه دار لو؛ علیرضا قاسمی

دوره 8، شماره 3 ، پاییز 1395، ، صفحه 103-118

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2016.20582

چکیده
  نفثه ­المصدور یکی از متون برجستة تاریخی- ادبی دورة مغول است که هدف اصلی نویسندة آن، نه صرفاً ثبت وقایع تاریخی بلکه حسب حال و بثّ­الشکوی و شرح مصائب خویش بوده است. از این رو، نویسنده برای گزارش احساسات ...  بیشتر
«تأکید مجاز» و پیوند آن با «ابهام متن»
11. «تأکید مجاز» و پیوند آن با «ابهام متن»

امیر صالح معصومی؛ محمد خاقانی اصفهانی

دوره 8، شماره 1 ، بهار 1395، ، صفحه 15-26

http://dx.doi.org/10.22108/liar.2016.20551

چکیده
  «مجاز» از مشهورترین پدیده‌های زبانی در زبان‌شناسی عربی است. یکی از شرایط به کارگرفتن مجاز همراه ساختن آن با «قرینه» است. وظیفه قرینه جلوگیری از برداشت معنی حقیقی از واژه‌ای است که به صورت ...  بیشتر
جایگاه «ندا و منادا» در دستور زبان فارسی و علم معانی
12. جایگاه «ندا و منادا» در دستور زبان فارسی و علم معانی

حسین آقاحسینی؛ محبوبه همتیان؛ زهره مشاوری

دوره 6، شماره 2 ، پاییز 1393، ، صفحه 1-14

چکیده
  در همه کتابهای بلاغی عربی و فارسی «جمله ­های ندا» از نوع انشاء طلبی شمرده شده است و به صرف ذکر حرف «ندا» یا حرف «ندا و منادا» و یا وجود آهنگ و لحن «ندایی» در یک جمله، آن را انشاء طلبی ...  بیشتر
تضاد و انواع آن در زبان فارسی
13. تضاد و انواع آن در زبان فارسی

محمّدرضا یوسفی؛ رقیه ابراهیمی شهر آباد

دوره 4، شماره 2 ، پاییز 1391، ، صفحه 129-154

چکیده
  تضاد یکی از پیوندهای معنایی میان کلمات و یکی از مؤلّفه‌های مهم زبان است که در بعد واژگانی در حوزه مطالعات دستور زبان قرار می‌گیرد و در بعد معنایی از مقولات بلاغی به حساب می‌آید. اهل زبان به طور ناخودآگاه ...  بیشتر
نگاهی دیگر به جناس
14. نگاهی دیگر به جناس

ناهید طهرانی ثابت؛ تقی پورنامداریان

دوره 3، شماره 1 ، بهار 1390، ، صفحه 21-28

چکیده
  جناس یکی از ابزارهای ایجاد موسیقی درکلام و از انواع قاعده افزایی است. جناس کارکردهای مختلفی دارد. اگر چه دو شرط «اتفاق لفظ» و «اختلاف معنی» در جناس پذیرفته شده است، با این همه گاه تفاوت‌هایی ...  بیشتر
تداعی و فنون بدیعی
15. تداعی و فنون بدیعی

تقی پورنامداریان؛ ناهید طهرانی ثابت

دوره 1، شماره 1 ، زمستان 1388، ، صفحه 1-13

چکیده
  فنون بدیعی از دیرباز مورد توجه علمای بلاغت قرار داشته و تقسیم بندیهای مختلفی از آن صورت گرفته است. ابن معتز، قدامة بن جعفر، ابن رشیق و ابن سنان خفاجی، از جمله کسانی هستند که در این زمینه تلاش نموده‌‌اند. ...  بیشتر