دانشگاه اصفهان فنون ادبی 20088027 2 2 2011 01 21 The Pathology of structure of explanations in understanding of literary texts (A critical glance to Hafez' explanations) آسیب شناسی ساختار«شرح نویسی» در حوزة فهم متن ادبی (با نگاهی انتقادی به شرح های حافظ) 63 80 19616 FA مهیار علوی مقدّم استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت معلم سبزوار Journal Article 2016 06 14 Traditional and non-scientific classification shade to educational and research Persian literature and literary education and research haven't grown up. The aim of explanation of text is to rub off difficulties and to lead reader to deep understanding. In semantics studies of understanding and interpretation of text, to familiar with the place of meaning in literary tradition and new approaches of criticism, the acceptance of multi meaning in interpretation texts are necessary. The role of interpreter is veryimportant, because he can relate between the world of text and the world of reader and so between semantic horizon of writer and poet and mental horizon. <br />    We can step in analysing interpretation of Hafez' poem and pathology of this area, because of expanding of research about Hafez and his explanations. There are four difficulties in these explanations: structural, semantic, lexical and figural. In this article, we will pay attention to just   structural difficulties. These structural difficulties are unversatility system, incomprehensiveness, nonalaystic of explanations, mistake methods in educating and to ignore relation between Hafez's Verses in semantic texture of Ghazal. Certainly, it is necessary to pay scientific, analytic criticism in Hafez's explanations as one of the areas in understanding of his poems.   طبقه بندی سنّتی و گاه غیرعلمی، بر پیکرة نظام آموزشی و پژوهشی ادبیات فارسی سایه انداخته و عمدةً حوزة دانش و پژوهش ادبی به رشد و بالندگی چندانی دست نیافته است. شرح و تفسیر متن، با این هدف که پیچیدگی‌های متن زدوده و خواننده به درکی ژرف و پویا از متن هدایت شود، در این حوزه جای می‌گیرد. در این میان، نقش شارح و تاویل کنندة متن بسیار اهمیّت دارد؛ چرا که او باید بتواند بین جهان متن و جهان خواننده گفتگویی برقرار کند و بین افق معنایی در ذهن آفرینندة متن و افق نگاه خواننده پیوندی پدید آورد، در حالی که بسیاری از شارحان بر این باورند که شرح و تفسیر متن؛ یعنی صرفاً پرداختن به حل مشکلات واژگانی متن.<br />      گستردگی مباحث حافظ پژوهی و شمار فراوان شرح‌های حافظ، موجب می‌شود، در نقد و تحلیل شرح نویسی در شعر فارسی و آسیب شناسی این حوزه بهتر بتوانیم گام برداریم. اشکالات چهارگانة ساختاری، درون مایه‌ای، واژگانی و صوری، در این شرح‌ها به چشم می‌خورد که در این مقاله تنها به نابسامانی‌ها و نادرستی‌های ساختاری پرداخته می‌شود. در این اشکالات، مواردی مانند نبود نظام تعریف شده و منسجم، عدم جامعیت، غیر تحلیلی بودن شرح‌ها، بهره‌گیری از شیوه‌های نادرست آموزشی و تعلیمی، بی‌توجّهی به غزل‌های حافظ به مثابة مجموعه‌ای منسجم و نادیده گرفتن ارتباط بیت‌ها در بافت معنایی کلّیت غزل تحلیل و ارزیابی شده است. بی‌گمان رشد مباحث حافظ ‌پژوهی به بسط و گسترش نقدهای علمی، تحلیلی و فراگیر بر شرح‌های حافظ به عنوان یکی از عرصه‌های فهم و دریافت شعر حافظ نیازمند است. https://liar.ui.ac.ir/article_19616_536329151f1af1eb8f24f2544f4b263f.pdf