دانشگاه اصفهان فنون ادبی 20088027 مقالات آماده انتشار 2026 02 03 Investigating the Role and Function of the Conjunction ‘Vav’ in Mirza Mehdi Khan Astarabadi’s Monsha’at based on Transformational Theory بررسی نقش و کاربرد حرف عطف و ربط «واو» در منشآت میرزامهدی‌خان استرآبادی براساس نظریة گشتاری 19 38 30269 10.22108/liar.2026.146661.2511 FA معصومه حسن زاده دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران احمد امیری خراسانی استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران امیر جهادی حسینی دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران Journal Article 2025 10 19 During the Qajar era, literary and compositional proficiency guided the educated elite toward the royal court. In this setting, while some secretaries confined themselves to administrative tasks, others—driven by ambition—transformed prose into a powerful instrument for climbing the ladder of power. Consequently, prose evolved beyond its purely literary form into political prose. Employing a descriptive‑analytical and documentary methodology, this study examines the life and works of Mirza Mohammad‑Taqi Ali‑Abadi, a figure whose personality and prose have received scant scholarly attention. It argues that Ali‑Abadi used his writing as a vehicle for advancing from an ordinary secretary to the influential office of <em>Monshi‑ol‑Mamalek</em> (chief secretary of state). However, his misjudged political analyses—such as his opposition to Mohammad Shah—led to his dismissal and failure in succession rivalries. Ultimately, Ali‑Abadi epitomizes a Qajar elite whose political prose propelled him to the center of power, yet whose flawed political calculus prevented him from sustaining that position. هدف این مقاله بررسی نقش و کاربرد حرف عطف و ربط «واو» در منشآت میرزامهدی‌خان استرآبادی براساس نظریة گشتاری<strong> </strong>است. میرزامهدی‌خان، منشی و مورّخ دورة نادرشاه، با نثری پیچیده و پخته، از برجسته‌ترین نویسندگان نثر فارسی است که در منشآت خود از حروف عطف و ربط به‌ویژه حرف «واو» به‌عنوان ابزاری مهم در پیوند جملات و انتقال معانی بهره برده است. نظریة گشتاری با تمرکز بر سازه‌های نحوی و معنایی، امکان تحلیل دقیق‌تر نقش «واو» در ایجاد ارتباط‌های معنایی و دستوری در متن را فراهم می‌آورد. روش پژوهش تحلیل و توصیف محتوای کمّی و کیفی و برمبنای نظریۀ گشتاری است که با تحلیل نمونه‌های متنی منشآت، نشان می‌دهد حرف «واو» در این اثر نه فقط یک حرف عطف و ربط ساده که به‌منزلۀ عنصری گشتاری و پرکاربرد، در سازماندهی متن و ایجاد سازه‌های نحوی متنوع و ایجاد پیوستگی معنایی عمل می‌کند. حرف عطف واو با2450 بار تکرار نسبت به حرف ربط واو با 721 بار تکرار بیشترین فراوانی را دارد و به‌دلیل ساختار رسمی و تشریفاتی و اطناب جمله‌ها در نامه‌های سلطانیات، حرف عطف بیشترین بسامد و حرف ربط کمترین بسامد را دارد. در قباله‌های نکاح حرف ربط بیشترین بسامد و حرف عطف «واو» کمترین بسامد را دارد. نکتة اصلی مقالة حاضر بررسی ویژگی حرف ربط و عطف «واو» به‌عنوان مؤلفه «سبک‌ساز» در متن است و اینکه میرزامهدی‌خان به‌دقت به این عامل سبک‌شناختی توجه داشته است. https://liar.ui.ac.ir/article_30269_2c2f013a209db649ebc33e5d07ea3e85.pdf