دانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121جلد3019622FAJournal Article20160614https://liar.ui.ac.ir/article_19622_ada473e2e4d3921c4f3936eca0a72773.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121An Investigation into the Rhythms Adopted by the Most Prominent Poets throughout the 10th,11th,and 12th Centuries (A. H.).بررسی گونههای وزن در غزل شاعران بزرگ سدههای دهم، یازدهم و دوازدهم11819614FAمحمّد حسینکرمیاستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیرازمحمّدمرادیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شیرازJournal Article20160614Rhythm is one of the main elements constructing poetry. It is still regarded as the poetical hallmark throughout Persian-speaking world despite so many years of attempts on the part of those producing blank and prose verse. Among all different varieties of classical Persian poetry formats, Ghazal has kept the strongest possible relation with meter and strict prosody, as it is proven to be the most deep-rooted, popular form during a millenium of Persian literature. It gains even more significance if we consider Ghazal as possessing, on the one side, fixed, stringent prosodic limitations, and, on the other, the fact that each and every poet has established his/her own idiosyncratic domain in this realm as proportionate to his/her own necessities arising form constructive, thematic, and tactical obligation of the type of Ghazal he/she produces.
This study has concentrated on figuring out main meters from 14000 Ghazals by an eminent group of Ghazal-composers throughout 10<sup>th</sup> ,11<sup>th</sup> ,and 12<sup>th</sup> centuries (A. H.) by an analysis of the position of various prosodic tools inside their works. These poets have been picked for the sake of their divertsity in the range of rhythms they had chosen for their works. Effort has also been made to bring out some significant relationships between the rhythms, on the hand, and the concepts and different stylistics adopted to be flourished by the mentioned poets, on the other.وزن از عناصر اصلی شعر است. در ادبیات فارسی به علّت ماهیت ویژهای که این عنصر دارد، با وجود سالها تلاششاعران نوپرداز و شعر سپیدسرا، هنوز به عنوان شاخص اصلی شعر قلمداد میشود. در میان قالبهای سنتی، غزل به عنوان قالبی ثابت در هزارسال ادبیات فارسی، باتوجه به شکل ظاهریاش پیوندی تنگاتنگ با وزن وعروض دارد. این پیوند وقتی اهمیت بیشتر مییابد که فرض کنیم، جدا از ظاهر ثابت و محدود عروضی غزل در ادبیات فارسی، هر شاعر متناسب با ضرورتهای ساختاری، ذوقی و محتوایی شعرش در دورههای گوناگون و سبکهای مختلف، دایرهای ویژة خود در قلمرو عروض رسم میکند.
در این پژوهش سعی شده است با بررسی وزن نزدیک 14000غزل از گروهی از غزلسرایان شاخص فارسی در قرنهای دهم، یازدهم و دوازدهم، ضمن بررسی جایگاه گونهها و بحرهای مختلف در غزل این شاعران، وزنهای اصلی در آثار آنان مشخص شود و شاعران مطرح نیز از نظرتنوّع در انتخاب وزن معرفی شوند. همچنین سعی شده است، وزنهای اصلی هر دوره، متناسب با مفاهیم و سبک های مختلف معرفی شوند.https://liar.ui.ac.ir/article_19614_5a48d256bcf68b2c694a28e2c223bd9d.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121The Comparison of Structure of Makhzan al-Asrar's and Matla al-Anwar's simileمقایسه ساختار تشبیهات مخزن الأسرار و مطلع الأنوار356219615FAعلیرضانبی لودانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قممصطفیشیرویاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قمJournal Article20160614In this study, we classify and search for Makhzan al-Asrar and Matla al-Anwar's similes from different point of view: topics, sides of the comparison, point of resemblance, words of comparison, etc. We show the theoretical and statistical reso; utions of those two, after comparing the two poet's similes. One of the purposes of this research is statistical studing the similes of these poets and showing the amount of Amirkhosrow's initiative and imitation. Another purpose of this study is to Contain a complete view about the kind and classifications of their similes. These poets have a tendency for human personalities and spiritual natures.در این مقاله تشبیهات مخزن الأسرار و مطلع الأنوار، از وجوه مختلفِ بلاغی؛ یعنی موضوعی، طرفین تشبیه، زاویة تشبیه، ساختار شکلی، وجه شبه، ادات، حسی، عقلی و انتزاعی بودن، تشبیهات گسترده و فشرده، مفرد و مرکب بودن، بررسی، دسته بندی و مقایسه و پس از تطبیق تشبیهات هر دو شاعر، تحلیلی آماری و علمی از آن ارائه شده است. مسألۀ اصلی پژوهش بررسی و مقایسۀ تشبیهات این دو اثر از وجوه مذکور است، زیرا تشبیه یکی از مهمترین عوامل مخیّل شدن کلام و تولید شعر است و بررسی فرایند آن در دو اثر مورد بحث، مخاطب را از رازهای پنهان شعر نظامی و امیرخسرو آگاه می کند. از سوی دیگر در این پژوهش تأثیرات تشبیه بر ساختار زبانی و سبکی دو اثر نشان داده میشود. از اهداف این نگرش تحلیلی و تطبیقی، بررسی آماری تشبیهات هر دو شاعر و مشخص نمودن میزان ابتکار و تقلید هر یک و دست یافتن به دیدگاه جامعی دربارۀ نوع و دسته بندی تشبیهات آنها است. این پژوهش کاملاً جنبة علمی دارد؛ یعنی تمام تشبیهات دو اثر مورد بررسی قرار گرفته است. (به دلیل محدودیت مقاله بخشهایی از آنها به عنوان نمونه ذکر شده، ولی آمارها و درصدها شامل تمام تشبیهات است).
نکتة مهم آن است که مخزن الأسرار با 2254بیت، 631تشبیه و مطلع الأنوار با 3216بیت، 462 تشبیه دارد؛ یعنی نظامی با وجود ابیات کمتر، تشبیه سازتر و تصویرگرتر از امیرخسرو است. (زیرا از کل تشبیهات این دو اثر سهم نظامی 54%و سهم امیرخسرو39%است و 7% تشبیه مشترک دارند). از سوی دیگر میزان تراکم تشبیهات و تصویرگری دو شاعر متفاوت است؛ یعنی در هر 6/3 بیتِ نظامی یک تشبیه و در هر 7 بیت امیرخسرو یک تشبیه به کار رفته است که نشان دهندة تراکم تشبیه، تصویرگری و مخیّل بودن ابیات نظامی نسبت به امیرخسرو است. از نکات مهم دیگر مقاله، گرایش دو شاعر به اوصاف انسانی و مفاهیم مجرّد در اخذ مشبّه است، همان طور که در آوردن مشبّهٌ به بسامد استفاده از اشیا و اوصاف انسانی بیشتر است، از نظر زاویة تشبیه و نو و کهنگی آن، اگرچه نظامی از امیرخسرو مبدعتر است؛ اما در مجموع 16درصد تشبیهات نظامی و 13درصد تشبیهات امیرخسرو نو و ابداعی است و سایر موارد تکراری هستند. هر دو شاعر ساختار تشبیهی خاصی دارند که در یکی از طرفین تشبیه، یک ترکیب تشبیهی یا استعاره میآورند و تشبیهی خیال انگیز میآفرینند. از نظر ساختار شکلی هر دو شاعر از انواع مختلفی از تشبیه در شعر خود بهره جستهاند؛ ولی گرایش هر دو به تشبیه بلیغ و مفروق بیشتر بوده است. این پژوهش همچنین ثابت می کند که هر دو شاعر به تشبیهات حسی به حسی و عقلی به حسی، تشبیهات گسترده و مفرد بیشتر گرایش دارند. https://liar.ui.ac.ir/article_19615_626a3812dc5f778680cccc1058791f32.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121The Pathology of structure of explanations in understanding of literary texts
(A critical glance to Hafez' explanations)آسیب شناسی ساختار«شرح نویسی» در حوزة فهم متن ادبی (با نگاهی انتقادی به شرح های حافظ)638019616FAمهیارعلوی مقدّماستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت معلم سبزوارJournal Article20160614Traditional and non-scientific classification shade to educational and research Persian literature and literary education and research haven't grown up. The aim of explanation of text is to rub off difficulties and to lead reader to deep understanding. In semantics studies of understanding and interpretation of text, to familiar with the place of meaning in literary tradition and new approaches of criticism, the acceptance of multi meaning in interpretation texts are necessary. The role of interpreter is veryimportant, because he can relate between the world of text and the world of reader and so between semantic horizon of writer and poet and mental horizon. <br /> We can step in analysing interpretation of Hafez' poem and pathology of this area, because of expanding of research about Hafez and his explanations. There are four difficulties in these explanations: structural, semantic, lexical and figural. In this article, we will pay attention to just structural difficulties. These structural difficulties are unversatility system, incomprehensiveness, nonalaystic of explanations, mistake methods in educating and to ignore relation between Hafez's Verses in semantic texture of Ghazal. Certainly, it is necessary to pay scientific, analytic criticism in Hafez's explanations as one of the areas in understanding of his poems. طبقه بندی سنّتی و گاه غیرعلمی، بر پیکرة نظام آموزشی و پژوهشی ادبیات فارسی سایه انداخته و عمدةً حوزة دانش و پژوهش ادبی به رشد و بالندگی چندانی دست نیافته است. شرح و تفسیر متن، با این هدف که پیچیدگیهای متن زدوده و خواننده به درکی ژرف و پویا از متن هدایت شود، در این حوزه جای میگیرد. در این میان، نقش شارح و تاویل کنندة متن بسیار اهمیّت دارد؛ چرا که او باید بتواند بین جهان متن و جهان خواننده گفتگویی برقرار کند و بین افق معنایی در ذهن آفرینندة متن و افق نگاه خواننده پیوندی پدید آورد، در حالی که بسیاری از شارحان بر این باورند که شرح و تفسیر متن؛ یعنی صرفاً پرداختن به حل مشکلات واژگانی متن.<br /> گستردگی مباحث حافظ پژوهی و شمار فراوان شرحهای حافظ، موجب میشود، در نقد و تحلیل شرح نویسی در شعر فارسی و آسیب شناسی این حوزه بهتر بتوانیم گام برداریم. اشکالات چهارگانة ساختاری، درون مایهای، واژگانی و صوری، در این شرحها به چشم میخورد که در این مقاله تنها به نابسامانیها و نادرستیهای ساختاری پرداخته میشود. در این اشکالات، مواردی مانند نبود نظام تعریف شده و منسجم، عدم جامعیت، غیر تحلیلی بودن شرحها، بهرهگیری از شیوههای نادرست آموزشی و تعلیمی، بیتوجّهی به غزلهای حافظ به مثابة مجموعهای منسجم و نادیده گرفتن ارتباط بیتها در بافت معنایی کلّیت غزل تحلیل و ارزیابی شده است. بیگمان رشد مباحث حافظ پژوهی به بسط و گسترش نقدهای علمی، تحلیلی و فراگیر بر شرحهای حافظ به عنوان یکی از عرصههای فهم و دریافت شعر حافظ نیازمند است.https://liar.ui.ac.ir/article_19616_536329151f1af1eb8f24f2544f4b263f.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121New Metaphors and Multi Layered in Khaqani´s Poemاستعاره های نو و چند لایه در شعر خاقانی819619617FAمحمد امیرمشهدیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستانعبداللهواثق عباسیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه سیستان و بلوچستانمهدیدهرامیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اراکJournal Article20160614Metaphor is the most important transmission device language than true application to figurative application, It plays a role more than other poetic elements in new creation and forming Personal Style. Khaqani is a creator of new metaphor in number and the most creative power speaking persian. He used artistic creation and hard to obtain in making poem. He profits of new and rare metaphors. Comprehension the metaphors of Kaqani´s Poem results to Underestanding his creation in Imaginary and his Poem. This article with this aim is studing background metaphor creation in Kaqani´s poem and his modernity new relation and similarity between objects and phenomenons that cause making new metaphor. Sometime his discovery relation between two objects formed in several relation layer that could call them Multi layered metaphor.استعاره از مهمترین ابزار انتقال زبان از کاربرد حقیقی به کاربرد مجازی و ادبی آن است و بیش از عناصر دیگر شعر در نوآوری و ایجاد سبک شخصی نقش دارد. خاقانی از نظر آفرینش استعارات بدیع و تازه در شمار خلّاقترین شعرای فارسیگوی قرار دارد. وی که از همه خلاقیت هنری و دانستههای خود در جهت ایجاد شیوهای تازه و دیریاب ساختن شعر استفاده کرده، از استعارههای تازه و دیریاب در این راستا بهره زیادی برده است. بررسی استعاره در شعر خاقانی موجب شناخت بیشتر هنرنماییهای او در عرصه خیال و فهم بهتر شعر او میشود. این مقاله با این هدف به بررسی زمینههای آفرینش استعاره در شعر خاقانی و نو آوریهای او در این قلمرو پرداختهاست. وی علاوه بر کشف ارتباط و شباهتهای تازه بین اشیا و پدیدهها که موجب ساخت استعارههای نو شده، در ساختار استعاره نیز نوآوریهایی به وجود آوردهاست. گاهی ارتباط کشف کرده او بین دو شیء در چند لایه ارتباطی شکل گرفته است که میتوان آن را استعارههای چند لایهای نامید.https://liar.ui.ac.ir/article_19617_a54312b21a5eca47fbd017b1ff5b6c79.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121Criticism and Analysis of Alteration in Falaki Shervani's Divan Based on a newly Found Manuscriptsنقد و تحلیل تحریفات دیوان فلکی شروانی بر اساس نسخههای تازه یافته9710819618FAاحمدرضایلمه هااستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقانJournal Article20160614Philosopher Najmedin Mohammad Falaki, Well- Known poet in the sixth A. H., was born Shamakhi a small in Shervan province. He was a sweet- spoken person who express his thoughts in a very simple and fluently way. An incomplete and imperfect Divan has remained of him. This Divan was published by Mohammad Hadi Hasan Khan in London in 1929. In Iran also Mohammad Taheri Shahab edited this Divan and it is published by Ebne sina library press. Since there is not clear which base or manuscripts were available to the editor, therefore. The text of Divan was edited based on unknown, invalid. And earlier one. The writer of this study has tried to edit this Divan according to four manuscripts. Therefore this paper is the first edition of some verses from Falaki Shervani's Divan.حکیم نجمالدین محمّد فلکی از شعرای معروف قرن ششم هجری است که در قصبه شماخی از توابع شروان متولّد شد. فلکی گویندهای نازک خیال و شیرین سخن است که بر خلاف معاصران خود، به سهولت کلام و روانی سخن متمایل بود. دیوان ناقص و ناتمامی از وی در سال 1929 میلادی در لندن توسط محمد هادی حسن خان به چاپ رسیده است. در ایران نیز محمد طاهری شهاب دیوانی از این شاعر را در سال 1345 تصحیح کرده و از سوی انتشارات کتابخانه ابن سینا به چاپ رسانده است. از آنجا که مشخص نیست، نسخه اساس و یا نسخه بدلهای در دسترس این مصحّح کدام است و متن دیوان ظاهراً بر اساس نسخههای نامعلوم، نامستند و متأخّر، تصحیح و تدوین گردیده، نگارنده بر آن است تا با در دسترس داشتن چهار نسخه خطی تازه یافته، برای نخستین بار ابیاتی از دیوان این شاعر را تصحیح نموده و تحریفات این دیوان را مورد تحلیل و بررسی قرار دهد.https://liar.ui.ac.ir/article_19618_767a0626a9c981ff890de3e481acfd6a.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121The Domain of Bound and Omission in Rhetorical Scienceجایگاه قصر و حصر در علم معانی10912219619FAفاطمهجمالیدانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانJournal Article20160614The goal of this study is aimed to review, criticism and to show the place of “bound and omission” as an one of the important principle of rhetorical technic. It is also one of the applicable eloquence method for analyzing texts. This subject refers to deep structures of words and covert layers of the speaker's minds and it is one of the firsts books of rhetorical works which is object of attention by eloquence followers. This technic has also been used by various poets, writers and theosophist for several times since now and it dedicated separate and detailed field to itself. Therefore “omission and bound” are the joint application between speaker and his addressee. The speaker for showing his personal ideas and addressee, including researcher or ordinary reader, for analyzing components of the work.
<strong> </strong>این پژوهش گامی در جهت بازبینی، نقد و تبیین جایگاه حصرو قصر به عنوان یکی از فصول مهم فنّ معانی و از ابزارهای بلاغی کارآمد در تحلیل متون است. این مبحث که مربوط به سطوح درونی کلام و لایههای پنهان اندیشة گوینده است، از نخستین کتابهای معانی تا دورة معاصر مورد توجّه اهل بلاغت بوده و بخشی مفصّل و مجزّا را به خود اختصاص داده است. از سوی دیگر این ابزار بلاغی، مورد استفادة متنوع و مکرّر شعرا، نویسندگان و عرفای مؤلّف قرار گرفته است. براین اساس حصـر و قصـر قابلیّت بلاغی مشترکی میان گوینده و مخاطب اوست. گوینده برای تبیین و القای اندیشههای درونی خود و مخاطب، اعم از پژوهشگر یا خوانندة عادی، در جهت تحلیل و تفهیم محتوای آثار.https://liar.ui.ac.ir/article_19619_861e786d077ec98e2ba5af1f2d80ed98.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880272220110121The analysis and symbolization of Jibran Khalil Jibran’s The Prophet according to the archetypes discussed in Jung’s psychologyتحلیل و نمادپردازی «پیامبر» نوشته جبران خلیل جبران با توجه به کهنالگوهای روانشناسی یونگ12313419620FAطیبهجعفریدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانJournal Article20160614<em>The Prophet</em>, written by Jibran Khalil Jibran, is a thin book but full of mystical, religious, ethical, and philosophical concepts. Although this book seems at the first sight a simple and easy-to-handle one, it has very rich and archetypal motifs. <em>The Prophet </em>tells the story of one of the archetypes of our unconscious. The recluse Prophet , as a kind sage of our inner world, is waiting for the conscious “I” so that by help of “Anima” it can assist the “I” in going through the path of perfection and show it the green path to individuation and psychical (psychological) integrity. This work represents the stages which the people of Urphaliz pass through by help of the prophet and Anima’s intermediacy called “Mitra” and hence are united with themselves. What constitutes the motif of this work is an inner travel; a mystical inquiry which has set the ground for the presence and function of many archetypes and symbols concerning this inner procedure. “I”, “ego”, “shadow”, “The sage”, “Anima”, and the symbolical image of “Mandela” are of the most outstanding symbols and archetypes existing in this seminal work by Jibran Khalil Jibran.«پیامبر»، نوشته جبران خلیل جبران، کتابی بسیار کمحجم؛ اما سرشار از مفاهیم عرفانی، دینی، اخلاقی و فلسفی است. این کتاب اگرچه در ظاهر کتابی ساده و آسانیاب مینماید؛ اما دارای درونمایهای بسیار غنی و کهنالگویی است. «پیامبر»، روایتگر سرگذشت یکی از کهن الگوهای ناخودآگاهی ماست؛ «پیغمبر» در انزوا نشستهای که به عنوان پیر فرزانه و مهربان درون، هر لحظه انتظار «من» خودآگاه را میکشد تا با کمک «آنیما» وی را در طی طریق بیانتهای کمال یاری دهد و راه سبز فردیت و تمامیت روانی را به او بنمایاند. این اثر، نمایانگر مراحلی است که مردم شهر اورفالیز به یاری پیامبر و میانجیگری آنیمای «میترا» نام میپیمایند و با خویشتن خویش یگانه میشوند. آنچه درونمایه این اثر را شکل میدهد، سفری درونی است؛ سلوکی عرفانی که این اثر را عرصه حضور و فعالیت بسیاری از کهنالگوها و نمادهای مرتبط با این فرایند باطنی ساخته است. «من»، «خود»، «سایه»، «پیر دانا»، «آنیما» و نگاره نمادین «ماندالا» از برجستهترین نمادها و کهنالگوهای موجود در این اثر برجسته خلیل جبران است.https://liar.ui.ac.ir/article_19620_533afa4d71061cfeeab9befc005dee02.pdf