دانشگاه اصفهانفنون ادبی2008802711201002201جلد12839310.22108/liar.2010.28393FAمدیرپایگاهJournal Article20160502https://liar.ui.ac.ir/article_28393_09047fa510c5939b132343051f77ec5d.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220Associations and Rhetorical Figuresتداعی و فنون بدیعی11319633FAتقیپورنامداریاناستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگیناهیدطهرانی ثابتدانش آموخته دکتری رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20160614Rhetorical figures have been the focus of rhetoricians' attention since the ancient era; they have also classified these figures differently. Even before division of rhetorical devices into three branches of meaning, expression and rhetoric, this attention has been prevalent. Among others Ibn-e Motaz,Qodamat, Ibn-e Rashiq and Ibn-e Sanam Khafaji did some studies in this area. After differentiating Sciences of Rhetoric from one another, in the 7th century, Sakaki divided rhetorical figures into figures of speech and figures of thought. In the contemporary era, there are other classifications which are based on the past ones, except for some additional points which is the outcome of recent linguistic discoveries. Modern poetry, and the figures of speech employed in it, has drawn our attention to another classification that is the division of figures of speech on the basis of their associations (similarity, contiguity, and opposition).
After studying the historical classifications, this article attempts to classify the figures of speech on the basis of various classifications of associations.فنون بدیعی از دیرباز مورد توجه علمای بلاغت قرار داشته و تقسیم بندیهای مختلفی از آن صورت گرفته است. ابن معتز، قدامة بن جعفر، ابن رشیق و ابن سنان خفاجی، از جمله کسانی هستند که در این زمینه تلاش نمودهاند. در قرن هفتم، سکاکی پس از تفکیک علوم بلاغی محسنات کلام را به محسنات لفظی و معنوی تقسیم میکند که تا قرنها مورد توجه و استفاده قرار میگیرد. در دوران معاصر نیز شاهد تقسیمبندیها و ملاحظات دیگری هستیم که اغلب بر پایة گذشته صورت گرفته؛ غیر از مواردی که مبتنی بر دستاوردهای جدید دانش زبانشناسی است. با این همه، شعر نو و بررسی بدیع در آن، ما را به طبقهبندی دیگری هدایت کرده است و آن تقسیمبندی فنون بدیعی بر اساس انواع تداعی است که در سه محور تشابه، مجاورت و تضاد شکل گرفته است. در این مقاله، پس از بررسی تاریخی تقسیمبندیهای موجود، صنایع بدیعی بر اساس انواع تداعی طبقهبندی شده است.https://liar.ui.ac.ir/article_19633_a774ec72be14d937153265a55be8c37a.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220The Characteristics of Satire and Humorous Language in Caricalamatures (based on Parviz-e Shapoor's works)ویژگیهای زبان طنز و مطایبه درکاریکلماتورها134019634FAیحییطالبیاناستاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمانفاطمهتسلیم جهرمیدانش آموخته کارشناسی ارشدزبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهید باهنر کرمانJournal Article20160614Satirists, usually use literary language fused with lingual innovation, intricacy and elegance, so that the effect of satire will be doubled; thus, the more defamiliarized a satire is, the stronger is its effect on the audience. Here, it seems that some characteristics such as brevity and condensation of sentences, plainness of expression, diction, colloquial expressions, hyperbolic expressions, word-plays and some devices and techniques like estrangement and defamiliarization, surprise, hysteron proteron (chiasmus) and paradox, or reconciliation of the opposites, along with other underlying eloquence are effective in formation ofcaricalamatures, satire, irony and humorous language using common traditional figurative speech methods—methods which result from search in the unlimited and hidden potentialities of language.
In this research, the investigation of caricalamatures, satire and humorous language has been performed based on a descriptive-analytical approach which not only leads to the acquaintance with some idiosyncratic features of this genre, but also makes the appreciation of such works possible. Thesecharacteristics are seen in other caricalamaturists' language with little difference. But, besides his being an avant-garde, what marks Shapoor's satiric language as outstanding among other caricalamaturists is the tremendous influence he has left on the authors of his next generation.طنزنویسان معمولاً از زبان ادبی که با ظرافتها و نوآوریهای زبانی درآمیخته می شود، سود میجویند. از این رو، طنز هر چه هنجارشکن تر و از عنصرآشنایی زدایی بهرهورتر باشد، قدرت جذب مخاطبانش افزایش مییابد. در این میان، به نظر میرسد ویژگیهایی، چون کوتاهی جملات وایجاز، سادگی بیان، چینش خاص واژگان، استفاده از زبان محاوره، بیان اغراق آمیز، بازیهای زبانی- بیانی و انواع شیوههای هنجارگریزی زبان و شگردهایی، چون آشنایی زدایی، غافلگیری، عکس و اجتماع نقیضین، به همراه ظرافتهای بیانی که در آنها نهفته است . با استفاده از شیوههای مرسوم بلاغت سنتی در شکل گیری زبان طنز و مطایبه کاریکلماتورها مؤثر افتادهاند؛ شیوههایی که حاصل جستجو در ظرفیتهای بالقوه، بیانتها و پنهان زبان است واز جذابیت و تأثیرگذاری خاصی بر مخاطبان برخوردار است. بررسی زبان طنز کاریکلماتور در این پژوهش با روشی توصیفی-تحلیلی صورت گرفته، ضمن این که باعث آشنایی با برخی از ویژگیهای این شکل ادبی میگردد، موجب درک بهتر آثاری از این دست نیز خواهد بود. این ویژگیها با اندک تفاوت در زبان سایر کاریکلماتور نویس ها نیز دیده میشوند، اما آنچه زبان طنز شاپور را از دیگر کاریکلماتورنویسها ممتاز میسازد، تأثیری است که بر روی نویسندگان پس از خودگذاشته است. روش تحقیق در این پژوهش براساس شیوههای سندکاوی توصیفی- تحلیلی است.https://liar.ui.ac.ir/article_19634_e7bd9f97a773a0a003b3770b46ff0fd1.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220The Coherent Structure of Hafez's Ghazals (Sonnets)ساختار منسجم غزلیات حافظ شیرازی415619635FAتیمورمالمیردانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه کردستانJournal Article20160614Hafez's poetry, despite its structural coherence, appears to be incoherent and fragmented. Some opponents, then, based on this surface appearance have criticized Hafez since each line of his ghazals contains an independent point; some have also used this quality as a pretext to invalidate his main themes; or they have separated the lines to diminish and neutralize the stinging bitterness of his critical comments. However, today, regardless of such controversial views, this independence of the lines has been considered as Hafez's craft and art.
The present article, after discussing the roots of emergence of such diverse criticism, has dealt with the vital structural coherence of Hafez' ghazals interpretively posing one example from each of his mystic, witty love ghazals and clarifying the co-relationship among those lines.شعر حافظ در عین انسجام ساختاری، ظاهری پاشان و گسسته دارد. برخی منکران، به اعتبار این ظاهر بر حافظ خرده میگرفتند که هر بیتش سخنی مجزاست، برخی نیز برای بیاعتبار کردن حرف اصلی حافظ، ابیات او را از هم تفکیک میکردند تا از زهر انتقادهای وی بکاهند، لیکن در دورۀ معاصر بدون توجه به این سابقه تاریخی، استقلال ابیات را هنر حافظ شمردهاند. در مقاله حاضر، پس از بحث و بررسی دربارۀ عوامل پیدایش این تصورها، به تبیین ضرورت ساختار منسجم غزل حافظ پرداختهایم و با ذکر یک نمونه از هر یک از ساختارهای عرفانی، رندی، عاشقانه و قلندری، طرح اصلی غزلها و چگونگی پیوند ابیات را روشن کردهایم.https://liar.ui.ac.ir/article_19635_526f9c2ec340bcfc87ee992b4087db8e.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220A Lexical and Syntactic Study of Persian Proverbsبررسی ضرب المثلهای فارسی در دو سطح واژگانی و نحوی578019636FAحسنذوالفقاریاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20160614Proverbs along with metaphors, idioms, axioms and expressions are among the materials whose quality and quantity contribute to the enrichment of every language. In this article, the objective is, after defining it, to deal with this lingual category in two lexical and syntactic levels. <br /> In the lexical level, the proverbial terms and lexicon will be investigated from different angles. <br />1. The usage frequency of alien, folkloric, or common terms, determined via the samples extracted from well-known proverbs, show that 14.4 percent is Arabic, two percent common and folkloric and about one percent others like "Shekasteh". Such studies are carried out comparatively to convey the frequency of the mentioned lexicon compared to the standard prose and other literary forms like legends, lullabies and proverbs. <br />2. Prohibited or taboo words form 2.75 percent of the total lexicon. <br />3. In the part of lingual advantage of proverbial terms, the function of proverbial lexicon and its influence on durability of Persian terms and in lingual studies are discussed. <br />4. Transformation and displacement of the terms in substitutive level is one of the features of proverbs whose causes will be studied in details. <br /> In syntactic level, issues like proverbial expressions, the constituents of proverbial expressions and their sequence, verbal types, structure and mode will be studied. <br /> Moreover, omission of constituents of proverbial expressions in eight grammatical types will be examined by presenting adequate evidence and also the quality and kinds of these omissions will be determined. In the end, the written and verbal categories will be rendered. <br /> The methodology is descriptive-analytical based on the samples and case studies. 50 proverbs from five recorded proverbial sources in standard Persian have been provided. Therefore, spoken cases have not been included in this research.ضرب المثلها، در کنار کنایات، اصطلاحات، زبانزدها و واژگان، از جمله مواد و مصالح زبانی به شمار <br /> میروند که غنای هر زبان به کمیت و کیفیت همین مواد بستگی دارد.<br /> در این مقاله مؤلف میکوشد پس از طرح موضوع و تعریف مثل، این گونة زبانی را در دو سطح واژگانی و نحوی بررسی نماید. در سطح واژگانی، واژگان امثال از چند زاویه بررسی میشوند:<br /> 1- میزان کاربرد واژگان بیگانه، عامیانه و شکسته با تکیه بر نمونهگیری از کتابهای امثال معروف که معلوم میگردد 4/14 درصد واژگان عربی، دو درصد عامیانه و کمتر از یک درصد شکسته است. این بررسیها به صورت مقایسهای انجام میگیرد تا میزان واژگان یاد شده را در مقایسه با نثر معیار و مواد دیگر ادب شفاهی چون افسانهها، لالاییها، ترانهها و مثل ها نشان دهد؛<br /> 2- واژگان ممنوع (حرام) و تابو 75/2درصد از کل واژگان امثال را تشکیل میدهد؛<br /> 3- در بخش فواید زبانی واژگان مثل نیز به نقش واژگان امثال در ماندگاری واژگان زبان فارسی و مطالعات زبانی اشاره میشود؛<br /> 4- تغییر و جابهجایی واژگان در محور جانشینی از ویژگیهای مثلهاست که علل آن به تفصیل و با نمونه بررسی و تحلیل میشود.<br /> در سطح نحوی مباحثی مانند نوع جملههای مثلی، اجزای جملههای مثلی و ترتیب و انواع آنها از نظر فعل، ساختمان و وجه بررسی میشود. در ادامه، حذف اجزای جملههای مثلی در هشت نوع دستوری با ارائه شواهد کافی و دلایل و چگونگی و نوع حذفها (لفظی و معنوی) میآید و در پایان گونههای نوشتاری و گفتاری در مثلها بیان میشود.<br /> روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و به صورت نمونه گیری و مطالعه موردی است. تعداد نمونهها، پنجاه مثل از پنج منبع مثل مکتوب و به زبان معیار است؛ بنابراین، ضرب المثل های گویشی در این پژوهش مورد نظر نیست. همچنین برای مقایسه و یا هدفهای خاص، نمونهگیریهای دیگری نیز انجام دادهایم. https://liar.ui.ac.ir/article_19636_d039327de234ea3fb7d25f50681b223c.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220The Aesthetics of Code Switchingزیباییشناسی رمز گردانی819619637FAعلیمحمدی آسیابادیاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه شهرکردJournal Article20160614Some of the figures of speech in Persian language are those that show the rhetorical value of the bilingualism. Tarjema (translation), Molama (bilingual poem), Dhuloghatayn (readable by two languge), Eghtebas (borrowing), Darj (insertion), are these figures of speech. Unfortunately, in rhetorical sources and books, the aesthetic values of these figures have not been explained. However, the aesthetic aspects of these figures can be shown through several theories that discuss code switching; considering the fact that some of the theories are commonly used in literature and literary criticism. Therefore, in this essay, it is shown that from these figures, Eghtebas (borrowing) has a higher literary value and importance than others. Moreover, the literary significance of this figure is revealed through several theories.برخی از صنایع ادبی در زبان فارسی، صنایعی هستند که ارزشهای بلاغی پدیده دوزبانگی را نشان میدهند. متأسفانه، در کتابهای بلاغت ارزش زیباشناختی این صنایع را شرح ندادهاند، اما امروزه با استفاده از نظریههای گوناگونی که در خصوص پدیده رمزگردانی مطرح شده است و با توجه به رواج این نظریهها در حوزه ادبیات و نقد ادبی، میتوان ابعاد زیباشناختی این صنایع را نشان داد. بنابراین، در این مقاله مشخص میشود که از بین این صنایع، صنعت اقتباس ارزش و اهمیت ادبی بیشتری دارد. همچنین، ارزش و اهمیت ادبی این صنعت با استفاده از نظریههای مختلف، اثبات میشود.https://liar.ui.ac.ir/article_19637_5f57d30daa79e36b52f75d61ba079b29.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220A New Analysis of Salaamaan and Absaal's Story by Honein-e Ibn-e Iss-haq Based on the Archetypes of Jungian Psychologyرمز گشایی قصه سلامان و ابسال حنین بن اسحاق بر اساس کهن الگوهای یونگ9710619638FAسیده مریمروضاتیاناستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه اصفهانJournal Article20160614Salaamaan and Absaal is a mysterious story that has been being passed around with several narratives and versions. Jaami has composed a poem based on one of these narratives by the Hanin-e Ibn-e Iss-haq, translated from Greek to Arabic in the third Hijri century (9<sup>th</sup> century A.D.). His interpretations of the story’s mystical secrets had occupied the minds of so many commentators such as “Khajeh Nassir-e Toosi”. Jaami, based on this philosophical interpretation by Khajeh Nassir, offered a rather mystical but short interpretation of the mysteries of this story at the end of his poem. In this article, we intend to provide a different analysis of the mysteries of this story based on the ancient frameworks discussed in Jung’s psychology. Karl Gustav Jung was the founder of the Psychoanalysis and archetypal criticism who combined his psychological perspectives with Hermetic, Gnostic, and the Indian notions. Since the original story is Greek, an Indian influence on the story is conceivable; and the ancient frameworks of Jung in analyzing the mysteries will be very revealing. سلامان و ابسال قصهای رمزی است که در قرن سوم هجری به دست حنین بن اسحاق از یونانی به عربی ترجمه شد. در روایت حنین بن اسحاق، سلامان، شاهزاده یونانی که گرفتار عشق دایه خود ابسال شده بود، به سبب ملامت شاه و اطرافیان به همراه ابسال به جزیرهای دور دست گریخت و پس از آن که شاه سلامان را به ترک ابسال وادار کرد، سلامان دست در دست ابسال در دل دریا فرو رفت، اما به فرمان پادشاه سلامان زنده ماند و دریا ابسال را در کام خود فرو برد. سلامان که پس از مرگ ابسال بشدت بی قرار و آشفته شده بود، به تدبیر مشاور حکیم شاه و با تعالیم او از عشق ابسال رهایی یافت و شایسته پادشاهی شد. تأویل رمزهای این قصه از همان آغاز ذهن اندیشمندانی، همچون ابن سینا، فخررازی، خواجه نصیر طوسی، جامی و... را به خود مشغول ساخت و هریک به تحلیل برخی از رمزهای آن پرداختند. ما در این مقاله برآنیم که با توجه به کهن الگوهای مطرح شده در روانشناسی یونگ، تحلیلی متفاوت از این قصه ارائه دهیم. کارل گوستاو یونگ، بنیانگذار روانشناسی تحلیلی بود که دیدگاه های روانشناسانه خود را با اندیشه های هرمسی، گنوسی و باورهای هندی پیوند زد. از آنجا که اصل داستان سلامان و ابسال یونانی است و احتمال تأثیر اندیشههای هندی نیز در آن وجود دارد، کهن الگوهای یونگ در تحلیل رمزهای این قصه بسیار راهگشاست.<br /> <br /> https://liar.ui.ac.ir/article_19638_81da315c53e0486f9a2ec953564cd3b5.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220A Study of the Meters of Bidel Dehlavi's Ghazals(Sonnets) and their Comparison with the Meters of Ghazals(Sonnets) in Persian and Indian-Style Ghazals(Sonnets)بررسی آماری اوزان غزل های بیدل دهلوی و مقایسه آن با وزن غزل فارسی و سبک هندی10712619639FAمهدیکمالیدانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزدمحمدکاظمکهدوییدانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزدسید محمودالهام بخشاستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه یزدJournal Article20160614Bidel Dehlavi (1644 A.D./1054 A.H.-1721 A.D./1133 A.H.) was one of the most famous Persian poets of India and the greatest poet in Indian branch of a style well-known as Sabk-e Hendi (Indian Style). However, his poems have not sufficiently been studied in Iran . <br /> Meter is one of the basic elements and most effective one in poetry. Therefore, examining the quality of its meter could be one of the basic steps in interpreting and evaluating a poem. <br /> Most of Bidel-readers and Bidel-scholars consider his ghazals as the most valuable product of his wit. Furthermore, according to its history and lyrical nature, ghazal pattern has a closer connection with music and the function of meter in ghazal form is more prominent than that of the others. For this reason, in the present study, first the meters of this poet's ghazals have been introduced and then they are compared with current meters of Persian ghazal and those of the eleventh (A.H.) century. Finally, the metrical features of his ghazals are determined as follows: <br />Bidel composed 2858 ghazals in 32 different meters, six of which were the most frequent ones in all Persian ghazals and in the eleventh (A.H.) century. In this way, Bidel, whose poems are famous because of their different and unusual quality, significantly conforms four fifth of his ghazals to the standard and thus they are considered "ordinary". But one can see some creativity and experimentation in the meters which are relatively less frequent meters: among the five less frequent meters in Persian poetry, Bidel composed from 1 to 56 ghazals in those meters and 4 ghazals in one meter which, according to the current evidence, there was not such an example known in Persian classical poetry at all.بیدل دهلوی (1054-1133 ه.ق.) یکی از بلندآوازهترین شاعران پارسیگوی سرزمین هندوستان و بزرگترین شاعر شاخة هندی سبک مشهور به هندی است؛ اما اشعار او در ایران به قدر کافی نقد و بررسی نشده است.<br /> وزن یکی از عناصر اصلی شعر و از مهمترین عوامل تأًثیرگذاری آن است. بنابراین، در مسیر ارزیابی و نقد شعر، یکی از گامهای اصلی، بررسی کیفیت وزن آن است.<br /> اغلب بیدلخوانان و بیدلشناسان، غزل های او را ارزشمندترین محصولات طبعش میدانند. از سوی دیگر، قالب غزل با توجه به پیشینه و ماهیت غناییاش پیوند عمیقتری با موسیقی دارد و نقش وزن در آن برجستهتر از دیگر قالبهاست. به همین دلایل، در پژوهش حاضر، وزن غزل های این شاعر معرفی و با اوزان رایج غزل فارسی و غزل قرن یازدهم مقایسه شده است و خصوصیات وزنی غزلیات او آشکار گردیده که خلاصة آن چنین است:<br /> بیدل 2858 غزل را در 32 وزن سروده است که از آن میان، شش وزن پرکاربردتر که 81% کل غزل ها را شامل میشود، همان شش وزن پرکاربرد کل غزل فارسی و غزل قرن یازدهم است. بدین ترتیب، بیدل که اشعارش به متفاوت و نامعمول بودن زبانزد است، از نظر وزن ِبیش از چهار پنجم غزل هایش، تا حد زیادی مطابق معیار و «معمولی» است؛ اما در اوزان نسبتاً کمکاربردتر، تشخصها و نوآوریهایی در کار این شاعر وجود دارد: بیدل در پنج وزن از اوزان بسیار نادر شعر فارسی، از 1 تا 56 غزل، و به یک وزن دیگر نیز که بنا بر شواهد موجود، در شعر کلاسیک فارسی هیچ نمونة شناختهشدهای ندارد، چهار غزل سروده است.https://liar.ui.ac.ir/article_19639_1eaad29ad0c89e9a58d9ba8f7ee41152.pdfدانشگاه اصفهانفنون ادبی200880271120100220Verb Phrase in Persian Structureبررسی «عبارت فعلی » در دستور زبان فارسی12714419640FAمحمودمهرآوراناستادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه قمJournal Article20160614In Persian, the verb is classified based on different points of view. An important classification is based on the structure and components of a verb.
Grammarians have introduced at least two kinds of verb: simple and complex. Some grammarians, however, have enumerated a variety verb types. Phrasal verb is a kind of verb being formed of at least three parts, named on the basis of structure. It has one single meaning. In recent decades, this kind of verb is called phrasal verb by some grammarians, while others have rejected this kind of verb or have not named it at all. This article first discusses the views on the classification of verb; then it focuses on the history of designation of phrasal verb, on its record in ancient texts, on its structure and kind, on its functions, and finally on the similarities and differences between phrasal verb and complement. Finally, part of the article introduces an almost complete list of phrasal verbs.در زبان فارسی، فعل از جهات گوناگون تقسیم میشود. تقسیم بندی بر مبنای ساخت و تعداد اجزای تشکیل دهنده، یکی از مهمترین اقسام فعل است. دستور نویسان در این باره دست کم به دو گونه فعل ساده و فعل مرکب قائلند. برخی نیز اقسام بیشتری برای فعل برشمردهاند. عبارت فعلی گونهای از فعل بر مبنای ساخت آن است که دست کم از سه جزء تشکیل میشود و معنی واحدی دارد. در چند دهه اخیر این مجموعه فعلی، در برخی از دستورها عبارت فعلی نامیده شده، امّا برخی آن را انکار یا در نامگذاری آن سکوت کردهاند. در این مقاله، پس از بررسی آرای صاحب نظران در باره تقسیم فعل، به تاریخچه نامگذاری عبارت فعلی، سابقه آن در متون قدیم، ساخت و انـواع عبارت فعلی، کاربردهای گوناگون آن و نیز تشابه و تفاوت عبارت فعلی با متمّم پرداخته میشود و سرانجام فهرستی نسبتاً مفصل هم از عبارتهای فعلی ارائه میگردد.https://liar.ui.ac.ir/article_19640_534dab11b0e9269151703fbc2f9ead98.pdf