نوآوری در حکایت‌های تفسیر کشف‌الاسرار و عدةالابرار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران

10.22108/liar.2024.139976.2330

چکیده

کشف‌الاسرار افزون بر بُعد تفسیری و عرفانی در میان آثار صوفیانه از منظر ادبی، روایی و هنری از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. کاربرد گسترده حکایات به همراه اظهار نظرهایی – کلی و مبالغه آمیز - در باب داستان‌پردازی میبدی لزوم پژوهش‌های دقیق و قابل استناد را یادآور می شود. در همین راستا و در پاسخ به مسأله اصلی پژوهش که چگونگی نوآوری و خلاقیت میبدی در داستان‌پردازی است، به شیوة توصیفی و تحلیلی و به کمک جدول‌ها و نمودارها به بررسی ویژگی قصه‌ها و عناصر غالب داستانی در نوبت سوم جلدهای پنجم و ششم کشف‌الاسرار پرداخته‌ایم. ظرافت‌ها و جوانه‌های این نوآوری در سدة ششم چشم‌اندازی دقیق‌تر، واقعی‌تر و اصیل‌تر از جایگاه، کارکرد ‌و تحول قصه به‌دست‌ می‌دهد. نمونه‌هایی از حضور شخصیت‌های متعدد، پویا، شخصیت‌پردازی باورپذیر، حضور مؤثر زنان، کاربرد حدیث نفس و انواع تک‌گویی، بیان لحن و حالت شخصیت‌ها در گفت‌وگو، زاویة دید اول شخص و گاه تغییر زاویه دید، پرداختن به جزئیات صحنه، پیرنگ نسبتا پیچیده و قوی، پایان غیر قابل پیش‌بینی، تعدد درون‌مایه در یک حکایت و کاربرد شیوة داستان‌ در داستان خلاقیت میبدی را در روایت نشان می دهد. در 4 حکایت از 42 حکایت ، پرداخت دقیق عناصر داستانی قصه‌ها را به ساختار داستان کوتاه نزدیک می‌کند. ظرافت‌ها و نوآوری‌های هوشمندانه میبدی در زمینه‌ای از عشق و ایمان به حقیقت‌مانندی قصه‌ها و همراهی و همدلی خواننده در کشف‌الاسرار می‌انجامد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Innovation in the interpretation of Kashf al-Asrar and Odat al-Abrar anecdotes

نویسندگان [English]

  • Nayereh Sadat Mousavi 1
  • Leila Pazhoohandeh 2
  • Mahmood Mehravaran 2
1 Department of Persian Language and Literature, Faculty of Literature and Humanities, University of Qom, Qom, Iran
2 Associate Professor, Department of Persian Language and Literature Faculty of Literature and Humanities, University of Qom, Qom, Iran.
چکیده [English]

Kashf ol-Asrar has a special place among Sufi works from the literary,narrative and artistic point of view,in addition to its interpretive and mystical dimension.The extensive use of anecdotes along with general comments about Meybodi's storytelling reminds us of the need for reliable research.In this regard in response to the main research problem,which is how to innovate and create creativity in storytelling,we have investigated of the stories and dominant story elements in the third volume of the fifth and sixth volumes of Kashf ol-Asrar in a descriptive and analytical manner.The subtleties of this innovation in the 6thcentury provide a more accurate,realistic and original vision of the place,function and evolution of story.presence of multiple, characters, believable characterization,the effective presence of women,the use of hadith nafs and types of monologues,expressing the tone and state of the characters in the conversation,the first person point of view and sometimes changing the point of view,dealing with the details of the scene,relatively complex and strong plot,the unpredictable ending,the multiplicity of themes in a story and the use of story style in the story show Meibodi's creativity in the narrative.In 4 stories out of 42 stories,the detailed treatment of the story elements brings the stories closer to the structure of the short story.Mibodi's subtleties and smart innovations lead to the reader's companionship and empathy in the discovery of mysteries in a context of love and faith in the truthfulness of the stories.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Kashf- ol -Asrar
  • Meibodi
  • storytelling
  • innovation
  • anecdote